دانسته است كه اسماعيل پسر امامست نه پسر او چون آن وقت تبديل پسران « 1 » به معرفت و رضاى ابراهيم عليه السّلام بود و آن سرّ ازو مخفى نه و اينجا محمّد بن بزرگ اميد اين سرّ ندانسته و حسن را كه امام بود پسر خود پنداشته . » و ارباب اعتقاد اوّل و روايت متقدّم گفتند محمّد ابن بزرگ اميد بعد از ولادت پسر واقف شد كه پسر از آن او نيست و آن شخص كه طايفهء گمراه فرض امامت او كردند با زن او فجور و زنا كرده است و آن شخص را در نهان بكشت . پس برين ظنّ محمّد بن بزرگ اميد امام را كشته است . و ديگر آنك ياد كرديم كه او در التزام رسوم اسلام و متابعت اركان شريعت بر قاعدهء مذهب حسن صبّاح كه عين افتضاح بوده است نطاق « 2 » صلابت و تشدّد بربسته است ؛ با او بد باشند « 3 » و اكثر برو لعنت كردند و زيارت گورى « 4 » كه هم پهلوى گور حسن صبّاح و بزرگ اميد و دهدار بوعلى اردستانى نهاده است روا ندارند . و ديگر بار عموم ملاحده - خذلهم اللّه « 5 » - در عدد آباء ميان اين حسن و ميان نزار به دو گروه شدند ؛ يك قوم گفتند ميان ايشان سه پدر بود ، بايد كه ايشان را به امامت ياد كنند كه گويند اسمشان معلوم نيست « 6 » و در حقيقت خود چنانك در مثل آمده است هريك اسم به غير مسمّى بوده‌اند برين جملت : الحسن بن القاهر بقوّة اللّه بن المهتدى بن الهادى بن المصطفى نزار بن المستنصر . و ديگر قوم گفتند ميان ايشان دو پدر بيش نبود چه القاهر بقوّة اللّه خود لقب اين حسن بوده و در انتساب چنين گويند الحسن بن المهتدى ابن الهادى بن نزار . و در عرف طايفهء ملاحده شهرت اين حسن به « على ذكره السّلام 69 - « 7 » » بودى و اصل اين و ايراد اين لقب بر آن شخص در اوّل دعائى بوده است كه به ايّام او به هم مىگفته‌اند ، بعد از آن لقبى مشهور شده است او را كه جز بدين لقب نخواندند . و بر جمله حاصل اين مذهب بىحاصل و سرّ اين دعوت سراسر شرّ اين بود كه : « بر

--> ( 1 ) - مراد از « پسران » پسر حضرت ابراهيم و پسر ملخيزداق سابق الذّكر است . ( مص ) ( 2 ) - نطاق : كمربند . ( 3 ) - قبل از « با او بد باشند » براى ربط و سلاست كلام بايد كلمه‌اى مانند « لهذا » يا « بنابراين » و امثالهم را تقدير گرفت . ( مص ) ( 4 ) - گورى : قصعا صحيح در متن « گور وى » است ؛ زيرا واضح است كه صحبت از محمّد بن بزرگ اميد است و مراد گور اوست نه « گورى » به صورت نكره . ( مص ) ( 5 ) - خداوند خوارشان گرداناد . ( 6 ) - معنى عبارت : چون اسامى حقيقى اين سه پدر ما بين حسن و نزار معلوم نيست ناچار اسماعيليّه ايشان را فقط به القاب امامتشان كه عبارت است از « القاهر بقوّة اللّه » و « المهتدى » و « الهادى » ياد مىكنند . ( مص ) ( 7 ) - على . . . بر ياد او سلام باد .